Câu ghép là gì? Ý nghĩa và một số loại câu ghép thông dụng

27/11/2019

Câu ghép - một dạng câu phổ biến được sử dụng nhiều trong tiếng Việt và cả tiếng Anh. Vậy câu ghép là gì? Chức năng của nó là gì? Nó gồm những loại câu nào? 

Câu ghép là gì? Tìm hiểu về câu ghép

Câu ghép là gì? 

“Câu ghép là gì?” - đây chắc hẳn là thắc mắc của nhiều lứa tuổi học sinh sinh viên và người dân Việt Nam. Câu ghép thường được bắt đầu trong những bài báo, bài văn, tác phẩm văn học và ngay cả trong đời sống hằng ngày. Vậy, khái niệm câu ghép là gì? Câu ghép trong tiếng Việt và tiếng Anh khác nhau như thế nào? 

Câu ghép là dạng câu được ghép nối từ hai hoặc nhiều câu đơn lại với nhau, trong đó, mỗi câu đơn được xem là một vế và có đầy đủ chủ ngữ, vị ngữ. Đồng thời, các câu đơn phải đảm bảo sự liên kết ý chặt chẽ với nhau. Trong tiếng Việt, để lập thành câu ghép, các câu đơn thường được nối trực tiếp với nhau bằng dấu câu, như dấu phẩy, dấu chấm phẩy, hoặc sử dụng những quan hệ từ, từ hô ứng.

Bạn có thể hiểu rõ hơn về “câu ghép là gì?”, bạn hãy tham khảo các ví dụ sau đây. 

  • Mẹ em đến trường và ba em đến công ty: đây là kiểu câu ghép gồm hai vế đẳng lập được với nhau bằng quan hệ từ “và”. 

  • Bin học bài, chị Bin ru em ngủ. Trong trường hợp này, hai vế của câu ghép được nối trực tiếp với nhau và ngăn cách bởi dấu phẩy. 

Tuy nhiên, câu ghép trong tiếng Anh cũng có một vài khác biệt so với tiếng Việt. Khi các vế câu phải kết nối với nhau bằng các từ nối, quan hệ từ. Chẳng hạn như and, but, so,... và thường có dấu câu phía trước từ nối. Thông thường, đối trường hợp câu quá ngắn thì không cần sử dụng dấu câu. Ví dụ như câu “Tommy talks and Mary cooks”. 

Ngoài ra, một số bạn cũng thường hay nhầm lẫn giữa hai loại câu phức và ghép trong tiếng Anh. Khi hình thức và cách sử dụng của nó tương đối giống nhau. Khác với câu ghép, câu phức trong tiếng Anh là một câu độc lập và đi kèm với một mệnh đề phụ thuộc. Chúng được nối với nhau bằng các quan hệ từ phụ thuộc như because, while, although, which, because, as soon as, before, until, in order to, since... Trong khi các mệnh đề của câu ghép thường độc lập với nhau. 

Bạn sẽ dễ dàng hình dung được sự khác biệt giữa câu ghép và câu ghép trong tiếng Anh qua các ví dụ sau đây. 

  • The phone rang while I was reading. 

  • We will go picnic if Jonny get mark 10. 

  • I don’t go out because my wife sicks. 

Ý nghĩa của câu ghép

Nhiều bạn cho rằng câu ghép khá phức tạp và dài dòng, nhất là dễ nhầm lẫn với câu phức. Vậy tại sao chúng ta cần phải sử dụng câu ghép? Ý nghĩa của câu ghép là gì? 

Câu ghép chính là một dạng câu giúp bạn tránh được tình trạng thiếu ý khi diễn đạt, trình bày. Thay vì phải sử nhiều câu đơn rời rạc, tách biệt nhau thì các câu ghép giúp phong văn thêm trôi chảy, mạch lạc, thể hiện được sự liên kết thống nhất. Giúp người nghe, người đọc cảm thấy dễ hiểu hơn. 

Đặc biệt, câu ghép sẽ giúp bạn cô đọng, gói gọn được vấn đề, nhằm đạt được hiệu quả giao tiếp cao. Khi nó giúp bạn thể hiện các ý tứ dài, nhất là trong đối thoại, nhưng người nghe vẫn nắm bắt được vấn đề, tránh tình trạng khó hiểu. 

Ý nghĩa của từ láy và từ ghép tiếng Anh

Các loại câu ghép thông dụng được dùng nhiều trong tiếng Việt

Sau đây là 5 loại câu ghép phổ biến trong tiếng Việt. Mỗi loại câu khác nhau sẽ có chức năng, cấu trúc khác nhau. Tùy theo từng mục đích sử dụng khác nhau, mà bạn có thể lựa chọn sử dụng những loại câu ghép khác nhau sao cho phù hợp.  

Câu ghép đẳng lập

Đây là dạng câu ghép được dùng để thể hiện các ý, các câu độc lập với nhau. Do đó, các vế câu trong câu cũng có vai trò như nhau. Chẳng hạn như câu: “Tôi đọc sách, chị tôi học bài”. Đây là một câu ghép có cấu tạo gồm hai vế đẳng lập với nhau diễn tả hai hành độc lập, diễn ra đồng thời và không cái nào phụ thuộc cái nào. 

Ngoài ra, câu ghép đẳng lập còn được biểu thị quan hệ liệt kê, lựa chọn hoặc tương phản nhau. Cụ thể như câu “Bạn hát hoặc tôi hát” thể hiện sự lựa chọn về vấn đề nên chọn ai hát. Hay câu “Nó đi chơi về khuya nhưng chị nó không mắng nó”, nhằm thể hiện sự đối lập nhau giữa hai sự việc. 

Câu ghép chính phụ

Đối với câu ghép này, các vế sẽ có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thông qua các quan hệ chính - phụ, nguyên nhân - kết quả, điều kiện,... Chẳng hạn như câu ghép, “An không làm bài tập, nên An bị điểm kém”, được dùng để thể hiện kết quả “An bị điểm kém” là vì nguyên nhân “An không làm bài tập về nhà”. 

Câu ghép hô ứng

Để thành lập câu ghép dạng này, bạn nên sử dụng cụm từ “càng… càng”, “vừa… vừa”, “bao nhiêu… bấy nhiêu”. Nhằm thể hiện muốn quan hệ qua lại, hố ứng nhau giữa các vế câu. 

Lưu ý quan trọng, các vế của câu ghép hô ứng có sự liên kết chặt chẽ với nhau về mặt ý nghĩa, nên không tách thành hai câu riêng biệt, bởi điều này sẽ làm câu nói không rõ nghĩa, khó hiểu. Ví dụ như, Lan càng lớn càng xinh, Hoa vừa tốt bụng vừa học giỏi. 

Bên cạnh đó, câu ghép còn được biết đến với các dạng câu như câu ghép hỗn hợp với mối quan hệ về ngữ pháp, các câu ghép chuỗi,... Chính vì vậy, bạn cần phải biết cách sử dụng câu ghép sao cho phù hợp với ngữ cảnh cụ thể. 

Bài viết trên đây đã chia sẻ với bạn về vấn đề “câu ghép là gì?”. Bạn cần phải thật khéo léo, thông minh trong việc sử dụng từng dạng câu khác nhau để thể hiện vấn đề một cách xúc tích, rõ ràng. Nhằm tạo được hứng thú cho người nghe, người đọc. 

>> Bài liên quan: